قدیمی و لی جالب است !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

این روزها بازار جشنواره ها و کنگره های ادبی حسابی داغ است. ولادت ثامن الائمه امام رضاع هم با همه مبارکی اش بهانه خوبی شده است برای برگزاری جشنواره های کوچک و بزرگ در اقصی نقاط ایران ؛ جشنواره هایی که اگر یک کاسه و منسجم برگزار می شد می توانست به حرکتی شایسته و ماندگار در تکریم نام بلند این امام رئوف تبدیل شود، اما در حالت فعلی به مجموعه ای کم اثر از فعالیتهای پراکنده بدل شده است.
از پنجم تا شانزدهم آذر در شهرهای مختلف ایران ، جشنواره های شعر رضوی به شیوه ها و اسامی مختلفی بر گزار می شود؛ جشنواره هایی که گاه حتی مدعوین و داوران آنها به دلیل تورم جشنواره مردد می مانند در کدامیک شرکت کنند. نظرات دبیران و داوران این جشنواره ها و برخی از صاحبنظران شعر امروز درباره این حجم از جشنواره های مناسبتی را می خوانید. دبیران جشنواره ها از وجود تفاوت و امتیازی قابل دفاع در برنامه هایی صحبت می کنند که برای این ایام پیش بینی کرده اند. خانم دکترخدادادی ، دبیر سومین جشنواره دانشجویی رضوی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در این باره می گوید: تفاوت این جشنواره با دیگر جشنواره های رضوی ، دانشجویی بودن این جشنواره است. خیلی از کسانی که تخصص ادبی زیادی ندارند و دانشجویان رشته های غیرادبی هستند از این جشنواره استقبال خوبی کرده اند. به همین دلیل بستر خوبی برای استعدادهای ذاتی به وجود آمده است.
آقای غندی ، دبیر جشنواره رضوی دانشجویی شیراز نیز تفاوت این جشنواره با دیگر جشنواره های رضوی امسال را در هزینه کم و نبودن هیچ دست مافیایی و سازمانی پشت این جشنواره و همچنین استقبال باورنکردنی از این جشنواره می داند.
غندی می گوید: سال ۸۰با همکاری آستان قدس رضوی و وزارت ارشاد این جشنواره برگزار شد، ولی پس از چند سال ، مشهد به طور مستقل جشنواره دیگری برگزار کرد و ما هم به کار خود ادامه دادیم ؛ اگرچه حجم آثاری که به این جشنواره می رسد با دیگر جشنواره ها قابل مقایسه نیست. سال گذشته ، درحالی که به جشنواره سراسری شعر رضوی مشهد، ۴۰۰ قطعه شعر ارسال شده بود، ما حدود ۱۷۰۰اثر از شاعران ایران دریافت کردیم که این به طور قطع نتیجه تبلیغات نیست. حامد حسین خانی ، دبیر جشنواره سراسری شعر رضوی کرمان نیز می گوید: استان کرمان ۱۴سال پیش پایه گذار جشنواره شعر رضوی بود. به همین علت امسال میان مجموعه جشنواره های سراسری رضوی (شعر، موسیقی ، خط و...) جشنواره سراسری شعر رضوی در کرمان برگزار می شود. وی معتقد است: برگزاری جشنواره ها در استان های مختلف باعث تعامل شعری میان استانهایی با شرایط قومی ، اقلیمی و تاریخی متفاوت می شود و امکان حضور تعداد بیشتری از شاعران را در جشنواره ها با توجه به پتانسیل شاران بومی و فاصله مکانی فراهم می کند.
● ساز مخالف در برابر باد موافق
این در حالی است که دکترهادی منوری ، دبیر مرحله استانی جشنواره سراسری شعر رضوی و داور برخی جشنواره ها اساسا با موج جشنواره های مناسبتی و بخصوص این گونه جشنواره های موازی ساماندهی نشده ، مخالف است. علیرضا قزوه ، رئیس شورای شعر وزارت ارشاد می گوید: شعر هرگز تکراری نخواهد شد. من اصولا با هر تعداد کنگره شعری که در آن فضا برای شکوفایی استعداد شاعران جوان ایجاد شود، موافقم ولی با جشنواره های مسابقه ای مخالفم. دکتر بهروز یاسمی ، شاعر معاصر و داور برخی از این جشنواره ها، معتقد است اساس همه جشنواره ها فقط نوعی بازاریابی برای برگزارکنندگان جشنواره است.به همین خاطر تلاش می کنم تا حد امکان داور هیچ جشنواره مناسبتی نشوم و نکته قابل ملاحظه ای که در این میان باقی می ماند این است که آیا واقعا نمی شود همه این نکات مثبت و برجسته را در یک جشنواره منسجم و ملی جمع کرد؟!
● شعر، چه هنر پر هزینه ای!
خدادادی معتقد است: هر یک از این جشنواره ها بین ۲۰تا ۳۰میلیون هزینه دارد. هادی منوری نیز درباره هزینه جشنواره ها با خدادادی موافق است ، اما غندی معتقد است برخی از این جشنواره ها بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون (تقریبا به اندازه هزینه تاسیس یک دانشکده ادبیات!) هزینه در بر دارد که در حدود ۱۰ برابر هزینه پیش بینی شده برای جشنواره دانشجویی شیراز است. حال اگر به طور میانگین هزینه هر کدام از این جشنواره ها را ۳۰میلیون تومان در نظر بگیریم ، در عرض کمتر از یک ماه فقط برای شعر در این کشور، آن هم فقط شعر رضوی حدود ۲۰۰میلیون هزینه می شود! (چه کسی می گوید شعر مظلوم است؟) که بیش از ۶۰درصد هزینه هر جشنواره بابت هزینه ایاب و ذهاب ، اسکان ، پذیرایی و... صرف می شود. به راستی نمی شود این هزینه هنگفت را صرف بار علم و ادبی یک جشنواره واحد کرد که دست کم داده های ورودی و خروجی این سیستم (شاعران جشنواره ای!) کمی از نظر اطلاعات ادبی متفاوت تر باشند؟
● این ره که تو می روی به ترکستان است
عبدالرحیم سعیدی راد، شاعر معاصر می گوید: اول قرار بود دبیرخانه جشنواره های ولایی در خوزستان باشد و همه این جشنواره ها از یک جا خط بگیرند که نشد. سعیدی راد معتقد است با وجود همه انتقادها و پیگیری های مطبوعاتی و...چون هیچ فرد یا ارگان خاصی به طور مشخص خود را مخاطب این صحبتها نمی داند، پس اثری هم نخواهد داشت ، مگر این که مثل جشنواره شعر فجر یک نهاد، مثل ارشاد یا حوزه هنری یا...به طور خاص خود را مسوول این گونه مراسم بداند و باقی ارگان ها هم از همان جا خط بگیرند تا این مشکل حل شود. دکتر یاسمی می گوید: در تاریخ شعر ایران ثابت شده که هرگز اینگونه شعرها به جایی نرسیده است ؛ مثلا یک شعر درخشان ، یک فیلم شاخص ، یا یک تابلوی نقاشی تاثیرگذار، از جنگ ، نمی توانیم ببینیم چون در دست ارگانها محصور شده و این وظیفه متولیان فرهنگ است که دید تجاری و اغوا کننده چشمداشت مالی به سرودن شعرهای مذهبی را عوض کنند. دکتر منوری معتقد است مشکل از اداره ارشاد است که مسوول ساماندهی این جشنواره هاست. نباید فقط به جشنواره های موضوعی و مذهبی پرداخت. منوری می گوید: ما دلمان می خواهد یک جشنواره بین المللی رضوی در مشهد برگزار کنیم و دیگر شهرها هم جشنواره های دیگر برگزار کنند. سعید بیابانکی معتقد است متولی این جشنواره فقط باید آستان قدس رضوی باشد که هم توانایی مالی چنین مراسمی دارد و هم توان معنوی آن را؛ چون هیچ یک از این جشنواره ها در شان امام رضاع نیست.
وی معتقد است به جای این همه جشنواره های کم محتوا باید یک جشنواره بزرگ و ملی برگزار شود، به جای سکه و دیگر جوایز مالی کم ارزش هم ، حمایتهای بزرگ مالی و معنوی از شاعر کنند. علیرضا قزوه در این مورد با بیابانکی موافق است و اعتقاد دارد: صله یک شعر برای امام رضا باید ارزشمند ترین هدیه های مادی و معنوی باشد. غندی می گوید: ما حاضریم این جشنواره را تعطیل کنیم و برای برگزاری یک جشنواره بزرگ و ملی با یک نگرش واقعا رضوی و نیت خدمت به ادبیات و شعر جوان از هیچ کمکی دریغ نکنیم.حسین خانی معتقد است ؛ آسیب شناسی کنگره های شعر یک بحث کاملا جدی است که باید به طور کاملا علمی و حرفه ای روی آن کار شود تا به نتیجه دلخواه و مطلوب دست یابیم. اما حرف آخر را محمدعلی بهمنی ، شاعر پیشکسوت می گوید: این بررسی ها و پیگیری ها باید ادامه دار و منسجم باشد. باید بعد از برگزاری جشنواره مجددا نتیجه و سطح رضایت شرکت کنندگان ، برگزارکنندگان و مخاطبان سنجیده شود تا به یک نتیجه درست دست یافت. این مهم به عهده مطبوعات است. حال با وجود این همه نظرات مخالف اما سازنده ، چرا همچنان بازار این گونه جشنواره ها روزبه روز داغتر می شود؟

سمانه نائینی